Posts

Ο επιτοίχιος τάπης του Bayeux

Image
Τελευταία οι Άγγλοι ζουν τις δικές τους "μέρες Οδύσσειας", σαν αυτές που ζήσαμε το καλοκαίρι. Στο Βρετανικό Μουσείο εκτίθεται η ταπισερί του Bayeux , δανεική από τη Γαλλία. Τα εισιτήρια είναι προπωλημένα για μήνες. Στο μεγάλο αυτό κέντημα τοίχου παριστάνεται πώς οι Νορμανδοί κατέκτησαν την Αγγλία. Πώς αισθάνονται άραγε οι Άγγλοι γι' αυτό και πώς οι δανειστές Γάλλοι; Ας αρχίσω με ένα περιστατικό που μου συνέβη πριν καμιά εικοσαριά χρόνια. Είχα επισκεφθεί την έκθεση των βασιλικών κοσμημάτων στον Πύργο του Λονδίνου. Ανάμεσά τους ήταν το στέμμα του Αγίου Εδουάρδου ( St Edward's crown ) ή του  Εδουάρδου του Εξομολογητή , το οποίο στη συνέχεια φόρεσε ο Γουλιέλμος ο Κατακτητής . Στην ταμπέλα δίπλα στο στέμμα αναφερόταν ως William the Conqueror. Στον άσχετο από ιστορία της Αγγλίας η αναφορά αυτή φαινόταν προφανώς τιμητική, το φορούσε κάποιος βασιλιάς κατακτητής. Πίσω μου όμως μια παρέα γάλλων γελούσε, έλεγαν πως είναι ο δικός τους  Guillaume le Conquérant , αυτός που είχε κα...

Σκέψεις για την Οδύσσεια του Νόλαν

Αν και σκεφτόμουν να την αφήσω να μπει στις πλατφόρμες, χωρίς να τη δω ως τότε, δείλιασα, υποχώρησα στον πειρασμό και την είδα. Πώς να αντισταθώ στην πανταχόθεν προπαγάνδα και διαφήμιση; Εξ άλλου πώς θα μπορούσα να έχω γνώμη για  την ταινία χωρίς να τη δω, την ίδια ώρα που έχουν γνώμη οι πάντες; Ο θερινός ήταν γεμάτος. Ο σινεματζής καθυστερούσε την έναρξη, μετρούσε και ξαναμετρούσε τα ελάχιστα άδεια καθίσματα, ρωτούσε αν είναι κρατημένα, γιατί πιθανότατα έξω στο ταμείο υπήρχαν ακόμη κάποιοι που περίμεναν μήπως... Εννοείται ότι ο καθένας μπορεί να γράψει πλέον τη δική του Οδύσσεια, όσο μακρινή θέλει από την ομηρική. Ο Καζαντζάκης έγραψε τη δική του, ο James Joyce επίσης. Οι κινηματογραφιστές φαινόταν να έχουν εξαντλήσει το θέμα, πιο κοντά ή πιο μακριά από το πρωτότυπο, αλλά ο κ. Νόλαν ήθελε κι αυτός να δοκιμάσει την τύχη του. Η κινηματογραφική παράδοση έχει προ πολλού δώσει το δικαίωμα της απόλυτης ελευθερίας στον κινηματογραφιστή σε σχέση με ένα γραπτό κείμενο, από το οποίο αυτός μ...

Η Οδύσσεια - μια συλλογή από προσωπικές αναγνώσεις

 Το πρώτο "σοβαρό" βιβλίο που διάβασα έγραφε στο χρωματιστό χοντρό εξώφυλλό του "Ιλιάδα και Οδύσσεια". Λέγοντας "σοβαρό" εννοώ ότι δεν ήταν το τυπικό παιδικό βιβλίο με τα μεγάλα γράμματα και τις ζωγραφιές. Ήταν ένα κανονικό βιβλίο, με γράμματα λίγο μεγαλύτερα απ' αυτά για μεγάλους, με λίγα σκίτσα σχεδιασμένα με μαύρη μελάνη που έδειχναν σκηνές των δύο επών και προφανώς με κείμενο διαμορφωμένο για παιδιά. Μου το χάρισαν οι γονείς μου για να μένω απασχολημένος στη διάρκεια ενός ταξιδιού το καλοκαίρι μετά τη δευτέρα δημοτικού. Το διάβασα σχεδόν χωρίς σταματημό, θα μου πήρε δυο τρεις μέρες συνολικά. Όταν άρχισε η τρίτη δημοτικού στα διαλείμματα τα αγόρια ήμασταν χωρισμένα σε δυο αντίπαλες ομάδες, Έλληνες και Τρώες. Οι πιο πολλοί - και πιο δυνατοί - ήταν Τρώες. Οι Έλληνες είχαμε βαρεθεί να τρώμε ξύλο. Μετά από μερικές μέρες όμως τους ξεφούρνισα το μυστικό: Τον τρωικό πόλεμο τον είχαν κερδίσει οι Έλληνες. Απ' την επόμενη μέρα όλοι ήταν Έλληνες και γλυτώσ...

Κληρώσεις: Θεωρία και πράξη

Image
 Στη ζωή μας κάθε τόσο βρίσκουμε μπροστά μας κληρώσεις περισσότερο ή λιγότερο σημαντικές: Λαχεία, τυχερά παιχνίδια, το ποια ομάδα θα παίξει με ποια σ' ένα πρωτάθλημα, ποια ερώτηση θα εμφανιστεί σ' ένα τηλεπαιχνίδι, ποιοι θα είναι μέλη μιας επιτροπής. Σε πιο επιστημονικές περιοχές, η ανάλυση διαφόρων φαινομένων με προσομοιώσεις βασίζεται επίσης σε κληρώσεις. Στην πολύ σημαντική πλέον για την καθημερινή μας ζωή κυβερνοασφάλεια, το βασικό όπλο είναι η κρυπτογραφία. Αυτή πάλι στηρίζεται σε ιδιότυπες και ελεγχόμενες κληρώσεις. Στην πραγματικότητα οι κληρώσεις δεν είναι ποτέ αυθεντικά τυχαίες. Όταν το χέρι μου ρίχνει ένα ζάρι κάνω μια σειρά από κινήσεις που καθορίζονται από φυσικούς νόμους (περιλαμβανομένων αυτών που ελέγχουν τον εγκέφαλό μου) και καταλήγουν σε μια συγκεκριμένη ζαριά. Αυτή θα μπορούσε να προβλεφθεί ακριβώς αν κάναμε τον κόπο να δημιουργήσουμε το κατάλληλο μοντέλο και να εκτελέσουμε τους απαραίτητους υπολογισμούς. Ο κανονικός άνθρωπος όμως δεν έχει αυτή τη δυνατότητα....

Είμαστε για τα πανηγύρια;

Το παρακάτω κείμενο δεν είναι δικό μου, προέρχεται από το Google Gemini, εκτός βέβαια από τις ερωτήσεις και ένα σχόλιο στο τέλος. Ας πούμε πως του πήρα μια συνέντευξη: Prompt: Γράψε μου ένα δοκίμιο για τις ορχήστρες των ελληνικών πανηγυριών, για την ποιοτητα της μουσικής τους και για το αν αυτά τα πανηγύρια προάγουν τον πολιτισμό. Απάντηση: Ελληνικά πανηγύρια: Ποιότητα, Παράδοση και Πολιτιστική Προσφορά Τα πανηγύρια στην Ελλάδα αποτελούν ένα ζωντανό κομμάτι της πολιτιστικής μας κληρονομιάς. Είναι τόποι συνάντησης, γλεντιού και διατήρησης της παράδοσης, όπου η μουσική παίζει πρωταγωνιστικό ρόλο. Οι ορχήστρες των πανηγυριών, με τον ιδιαίτερο ήχο και τη μοναδική τους ενέργεια, αποτελούν τον πυρήνα αυτής της εμπειρίας. Παρ' όλα αυτά, προκύπτει συχνά η συζήτηση για την ποιότητα της μουσικής που προσφέρουν, καθώς και για το κατά πόσο αυτά τα πανηγύρια προάγουν τελικά τον πολιτισμό. Η Ποιότητα της Μουσικής: Ανάμεσα στην Αυθεντικότητα και την Εμπορευματοποίηση Η ποιότητα της μουσικής στα π...

Σκάκι και ChatGPT, ένα πείραμα

Image
Τις τελευταίες δέκα μέρες πολλαπλασιάζονται (με τη μέθοδο της αντιγραφής και με στόχο το clickbait) αναρτήσεις και δημοσιεύματα ότι το ChatGPT και άλλα LLM δεν μπορούν να παίξουν σκάκι ούτε στο επίπεδο του ερασιτέχνη και χάνουν από χαμηλού επιπέδου μηχανές , όπως η παιχνιδομηχανή Atari 2600, ενώ στην καλύτερη περίπτωση έχει την "εξυπνάδα" να αποφύγει την παρτίδα . Μολονότι τα παραπάνω ούτε ψέματα είναι , ούτε απροσδόκητα ήταν από την κοινότητα της τεχνητής νοημοσύνης, τα δημοσιεύματα επέμειναν στο "παράδοξο" της ήττας ενός συστήματος υψηλής υπολογιστικής ικανότητας από μια φτωχή παιχνιδομηχανή δεκαετίας 1970. Στο τέλος αυτής της ανάρτησης αντί να εξηγήσω γιατί όλα αυτά ήταν μάλλον γνωστά και αναμενόμενα, έβαλα το Gemini να γράψει σχετικά. Θέλησα όμως να κάνω το δικό μου πείραμα, για να φανεί πώς ακριβώς εκδηλώνονται οι σχετικές αστοχίες στο σκάκι. Γι' αυτό έβαλα το Claude Sonnet 4 να παίξει με μια παλιά μηχανή σκακιού, το Novag Sapphire II ( ένα εξειδικευμένο κ...

Οι συγκοινωνίες

Image
Σ' αυτή τη χώρα κόσμος γεννιέται και πεθαίνει, κυβερνήσεις πάνε κι έρχονται, μηχανικοί και τεχνικοί εκπαιδεύονται, εργάζονται και συνταξιοδοτούνται, αλλά ένα μένει σταθερό, το χάλι των συγκοινωνιών. Θα το πάρω απ' την αρχή, όσο μπορώ να το θυμηθώ στη δική μου τη ζωή που διανύει την έβδομη δεκαετία. Τα καλοκαίρια, μόλις έκλεινε το σχολείο, φτάναμε με το πλοίο στο λιμάνι του νησιού μετά από πολύωρο ταξίδι. Ευτυχώς είχαμε λιμάνι, γιατί σε κάποια ενδιάμεσα νησιά επιβάτες και εμπορεύματα έμπαιναν και έβγαιναν με βάρκες. Καμμιά φορά τα καφάσια με τα φρούτα ή οι βαλίτσες έφταναν σε τέτοιο ύψος πάνω στις βάρκες που αυτές ανατρέπονταν και έκαναν μπάνιο. Σιγά σιγά όμως τα λιμάνια έγιναν, μπήκαν στις γραμμές τα φέρι και μέσα τους τα αυτοκίνητα, κι ο κόσμος τα μεσημέρια του καλοκαιριού ψήνεται μέχρις απελπισίας στην αναμονή προκειμένου να επιβιβαστεί. Είναι γεγονός ότι το ψήσιμο μειώθηκε στατιστικά γιατί οι καθυστερήσεις των πλοίων μίκρυναν, αλλά η οργάνωση επιβίβασης και αποβίβασης θα μπο...