Blog in Fog (II)

 Η σύγκρουση και η έκρηξη στα Τέμπη έδρασε ως ισχυρή λάμψη ακτίνων Χ που διαπέρασε από άκρη σε άκρη την ελληνική πραγματικότητα. Κι έφτασε η λάμψη τόσο μακριά που ο καθένας μας θα μπορούσε εύκολα, αν έψαχνε, να βρει το ψήγμα ευθύνης που του αναλογεί μέσα σε μια κοινωνία όπου όλοι επηρεάζουν όλους. Ωστόσο σπεύσαμε πρώτα και κύρια να αναζητήσουμε τις ευθύνες στους άλλους. Όχι ότι δεν έχουν τις μεγαλύτερες ευθύνες συγκεκριμένοι, γιατί το ψάρι πάντα βρωμάει απ’ το κεφάλι, αλλά μαζί με την αναζήτηση βασικών υπευθύνων ας κάναμε μια προσπάθεια να δούμε αν και πόσο εμπλεκόμαστε κι εμείς οι ίδιοι. Η σήψη του ψαριού αργά ή γρήγορα φτάνει στην ουρά. Ξέραμε; Ήταν απρόσμενο; Τι ξέραμε; Ο καθένας μας θα έχει ίσως αναρωτηθεί κατά καιρούς για πολλά και ποικίλα (κι ύστερα μπορεί να τα ξεχάσαμε), όπως: • Γιατί στην Ελλάδα τα κονδύλια που έπεσαν μετά την ένταξη στην ΕΕ δεν οδήγησαν σε σοβαρές υποδομές; • Γιατί δεν αναπτύξαμε κανένα σοβαρό εξαγώγιμο τεχνολογικό προϊόν; Ακόμη κι ένα drone δεν το κα...

Το πρόβλημα δεν είναι σημερινό ή χθεσινό, έχει αρχίσει να εμφανίζεται εδώ και καμμιά δεκαριά χρόνια, αλλά χειροτερεύει με κάθε μέρα που περνάει. Εταιρίες που παρέχουν υπηρεσίες και προϊόντα σε εκατομμύρια ή και δισεκατομμύρια πελατών προσπαθούν να λύσουν τα καθημερινά προβλήματα χρήσης των υπηρεσιών και των προϊόντων τους με φτηνή εργασία ή και με bots.  Στην περίπτωση της φτηνής εργασίας δημιουργούν ομάδες «χειριστών» σε μια χώρα με χαμηλά ημερομίσθια και σχετικά καλή γνώση της αγγλικής. Δίνουν αγγλικά ψευδώνυμα – μικρά ονόματα – στους χειριστές, οι οποίοι απαντούν είτε τηλεφωνικά είτε σε μηνύματα και chat. Κάθε φορά που επικοινωνείς μαζί τους σου δίνουν μια «λύση» μέσα από ένα τυφλοσούρτη που τους έχει δώσει η εταιρία. Εννιά στις δέκα το πρόβλημά σου δεν λύνεται, κάνεις νέο αίτημα ή συνεχίζεις το προηγούμενο, αλλά εμφανίζεται νέος χειριστής, αγωνίζεσαι να του δώσεις απ’ την αρχή να καταλάβει το πρόβλημα, σου δίνει νέα ψευτολύση κ.ο.κ. Συνήθως βαριέσαι, βλέπεις το μάταιο της προσπ...

Θα παραθέσω μερικές διαπιστώσεις για την εξέλιξη του βιβλίου, πιο πολύ γραμμένες από την πλευρά του αναγνώστη. Στο βιβλίο όμως υπάρχουν κι άλλοι πολλοί εμπλεκόμενοι, όπως συγγραφείς, εκδότες, επιμελητές, μεταφραστές, διορθωτές, βιβλιοπώλες, παλαιοπώλες, συντηρητές, συλλέκτες, δημόσιες και ιδιωτικές βιβλιοθήκες. Ακολούθησαν δημιουργοί λογισμικού συγγραφής και στοιχειοθεσίας και τώρα τελευταία προστέθηκαν κατασκευαστές ηλεκτρονικών αναγνωστών, ταμπλετών, κινητών και λογισμικού ανάγνωσης πάνω στις συσκευές. Ίσως δεν πρέπει να ξεχάσουμε κι όσους δουλεύουν σε ειδικού τύπου υλικά και οθόνες, ιδιαίτερα αυτούς που εργάζονται πάνω στο e-paper. Το παραδοσιακό βιβλίο, το χάρτινο, ας μην ξεχνάμε ότι δεν είναι παρά μια τεχνολογία για την αποθήκευση και διάδοση του γραπτού λόγου. Τείνουμε να ξεχνάμε πως έχει ζωή λίγων μόνο αιώνων, καλή ώρα όπως ξεχνάμε ότι το ραδιόφωνο είναι ακόμη πιο πρόσφατο, με ζωή μερικών δεκαετιών. Όλες οι τεχνολογίες που τις βρήκαμε όταν γεννηθήκαμε μας φαίνονται σταθερές και ...

Στις 13 Φεβρουαρίου ήταν η παγκόσμια μέρα ραδιοφωνίας . Μια φορά κι ένα καιρό δεν υπήρχε το Internet. Υπήρχε μόνο ραδιόφωνο, στα "μεσαία" και στα "βραχέα". Οι κοντινοί σταθμοί ήταν στα μεσαία, οι μακρινοί στα βραχέα.  Κοντινοί για μας ήταν οι ελληνικοί, τη μέρα τουλάχιστον. Τη νύχτα όμως έφταναν κοντά μας όλα τα Βαλκάνια, ακόμη η Ιταλία, η βόρεια Αφρική, η Αραβία, φυσικά η Τουρκία. Ήμασταν μια μεγάλη χαρούμενη γειτονιά.  Έκανες ένα ταξίδι πολυθρόνας τα βράδια.Η Ιταλία είχε τα πιο ωραία τραγούδια. Οι εκφωνήτριες είχαν μελωδικές τραγουδιστές φωνές, σχεδόν καταλάβαινες τι έλεγαν χωρίς να ξέρεις ιταλικά.  Ήταν Ιούνιος μέσα στη δεκαετία του '60. Άκουγα μια φορά την εβδομάδα το θέατρο στο ραδιόφωνο, βράδυ, εννοείται στα μεσαία. Εκείνες τις μέρες έπαιζε την "πριγκιπέσσα Ιζαμπώ", μια θεατρική διασκευή του μυθιστορήματος του Άγγελου Τερζάκη σε τέσσερις συνέχειες. Τα σχολεία έκλεισαν. Φύγαμε για τις καλοκαιρινές διακοπές στη Σάμο μετά τη δεύτερη συνέχεια. Η τρίτ...

Τα παρακάτω είναι ό,τι είδα σε τρεις περιπτώσεις, δύο εκδηλώσεις για τα 200 χρόνια της επανάστασης σε νησί του Αιγαίου και ένα θαλάσσιο ταξίδι. Ομολογώ ότι από την πρώτη έφυγα, δεν άντεξα. Ήταν μια εκδήλωση εορτασμού της επανάστασης σχεδόν με προδιαγραφές συνεδρίου, με εξαίρετους ομιλητές, πλην υπό την σκέπη της τοπικής δημαρχίας. Τα πλαστικά καθίσματα στον περίβολο ενός δημόσιου κτηρίου ήταν διαταγμένα χωρίς αποστάσεις, όλο και περισσότερος κόσμος έμπαινε ("όλοι οι καλοί χωράνε"). Μπήκα πέντε δέκα λεπτά, ύστερα της επιθυμίας να ακούσω τις ομιλίες επικράτησε το ένστικτο της αυτοσυντήρησης. Στον γειτονικό δήμο του ίδιου νησιού έγινε δυο βδομάδες αργότερα μια ορθή επανάληψη σχεδόν της ίδιας εκδήλωσης, εν μέρει με τους ίδιους ομιλητές. Ένας από τους προσκεκλημένους ομιλητές ήταν ομότιμος καθηγητής, συνάδελφος με τον οποίο ήμασταν σε επαφή. Μου είχε στείλει μήνυμα γι την εκδήλωση κάμποσες μέρες πριν γίνει. Τον προειδοποίησα για την (μη) τήρηση των μέτρων, ζήτησε εγγυήσεις από του...

Φοβάμαι ότι αυτόν τον καιρό οι δυτικές κοινωνίες χωρίζονται άσχημα στα δυο εξ αιτίας της επιδημίας και των περί εμβολιασμού απόψεων κι αυτό περιλαμβάνει την ελληνική, όσο κι αν είναι κάπως πιο ανατολίτικη από άλλες. Μιλάω για τις "δυτικές" κοινωνίες επειδή άλλες, όπως π.χ. οι κοινωνίες της Άπω Ανατολής, χειρίζονται την πανδημία αλλιώς. Εκεί μπορείς να βρεις μέτρα που εφαρμόζονται δραστικά και χωρίς χώρο για αντιρρήσεις, μπορείς να βρεις εφαρμογές (apps) που καταγράφουν στενά τις κινήσεις των ατόμων ως πιθανών φορέων. Ακόμη και στην πιο ευρωπαϊκή Ρωσία η εκκλησία δεν τόλμησε να παρεκκλίνει από την εθνική οδηγία περί εμβολιασμού, ενώ στην Ελλάδα εμφανίζεται ως ένας ακόμη εταίρος στο παιχνίδι της δημοκρατίας. Μολονότι το ζήτημα του εμβολιασμού έχει αποκτήσει πολλές διαστάσεις (που κανονικά δεν θα έπρεπε να έχει), περιλαμβανομένης ακόμη και της ποδοσφαιρικής (κυριολεκτικά και μεταφορικά), μέρος του προβλήματος είναι η έλλειψη πληροφόρησης. Σε πολλές περιπτώσεις δεν χρειάζεται παρ...

Η πρώτη μου επαφή με την Οδύσσεια ήταν στην δευτέρα δημοτικού. Τελειώνοντας η χρονιά έπεσε στα χέρια μου ένα βιβλίο με τίτλο "Ιλιάδα-Οδύσσεια". Το διάβασα το καλοκαίρι. Όταν το φθινόπωρο στην αυλή του σχολείου παίζαμε "πόλεμο" ανάμεσα σε Έλληνες και Τρώες, οι περισσότεροι είχαν δηλώσει Τρώες, άγνωστο γιατί. Οι Έλληνες ήμασταν λίγοι κι αδύναμοι. Και κάποια στιγμή με εκδικητική χαρά τους έσκασα τη βόμβα: "Μα τον πόλεμο, να ξέρετε, τον κέρδισαν οι Έλληνες". Την άλλη μέρα οι Τρώες ήταν σχεδόν ανύπαρκτοι. Ένα απ' τα επόμενα καλοκαίρια, στο σπίτι της γιαγιάς βρήκα κάτι κιτρινισμένα προπολεμικά αναγνωστικά, τα φύλλα ήταν ραμμένα με το χέρι. Κάμποσα αναγνώσματα προέρχονταν από την Οδύσσεια. Πώς γνώρισε ο γερασμένος σκύλος το αφεντικό του, παρ' όλο που είχαν περάσει είκοσι χρόνια. Ύστερα κάναμε Όμηρο στο γυμνάσιο, απ' το αρχαίο κείμενο. Στις δύο λέξεις η μια ήταν άγνωστη, αν όχι και οι δύο. Πόσο κείμενο αντέχεις να διαβάσεις, όσο γοητευτικές κι αν ήταν ...