Blog in Fog (II)

Θα παραθέσω μερικές διαπιστώσεις για την εξέλιξη του βιβλίου, πιο πολύ γραμμένες από την πλευρά του αναγνώστη. Στο βιβλίο όμως υπάρχουν κι άλλοι πολλοί εμπλεκόμενοι, όπως συγγραφείς, εκδότες, επιμελητές, μεταφραστές, διορθωτές, βιβλιοπώλες, παλαιοπώλες, συντηρητές, συλλέκτες, δημόσιες και ιδιωτικές βιβλιοθήκες. Ακολούθησαν δημιουργοί λογισμικού συγγραφής και στοιχειοθεσίας και τώρα τελευταία προστέθηκαν κατασκευαστές ηλεκτρονικών αναγνωστών, ταμπλετών, κινητών και λογισμικού ανάγνωσης πάνω στις συσκευές. Ίσως δεν πρέπει να ξεχάσουμε κι όσους δουλεύουν σε ειδικού τύπου υλικά και οθόνες, ιδιαίτερα αυτούς που εργάζονται πάνω στο e-paper. Το παραδοσιακό βιβλίο, το χάρτινο, ας μην ξεχνάμε ότι δεν είναι παρά μια τεχνολογία για την αποθήκευση και διάδοση του γραπτού λόγου. Τείνουμε να ξεχνάμε πως έχει ζωή λίγων μόνο αιώνων, καλή ώρα όπως ξεχνάμε ότι το ραδιόφωνο είναι ακόμη πιο πρόσφατο, με ζωή μερικών δεκαετιών. Όλες οι τεχνολογίες που τις βρήκαμε όταν γεννηθήκαμε μας φαίνονται σταθερές και ...

Στις 13 Φεβρουαρίου ήταν η παγκόσμια μέρα ραδιοφωνίας . Μια φορά κι ένα καιρό δεν υπήρχε το Internet. Υπήρχε μόνο ραδιόφωνο, στα "μεσαία" και στα "βραχέα". Οι κοντινοί σταθμοί ήταν στα μεσαία, οι μακρινοί στα βραχέα.  Κοντινοί για μας ήταν οι ελληνικοί, τη μέρα τουλάχιστον. Τη νύχτα όμως έφταναν κοντά μας όλα τα Βαλκάνια, ακόμη η Ιταλία, η βόρεια Αφρική, η Αραβία, φυσικά η Τουρκία. Ήμασταν μια μεγάλη χαρούμενη γειτονιά.  Έκανες ένα ταξίδι πολυθρόνας τα βράδια.Η Ιταλία είχε τα πιο ωραία τραγούδια. Οι εκφωνήτριες είχαν μελωδικές τραγουδιστές φωνές, σχεδόν καταλάβαινες τι έλεγαν χωρίς να ξέρεις ιταλικά.  Ήταν Ιούνιος μέσα στη δεκαετία του '60. Άκουγα μια φορά την εβδομάδα το θέατρο στο ραδιόφωνο, βράδυ, εννοείται στα μεσαία. Εκείνες τις μέρες έπαιζε την "πριγκιπέσσα Ιζαμπώ", μια θεατρική διασκευή του μυθιστορήματος του Άγγελου Τερζάκη σε τέσσερις συνέχειες. Τα σχολεία έκλεισαν. Φύγαμε για τις καλοκαιρινές διακοπές στη Σάμο μετά τη δεύτερη συνέχεια. Η τρίτ...

Τα παρακάτω είναι ό,τι είδα σε τρεις περιπτώσεις, δύο εκδηλώσεις για τα 200 χρόνια της επανάστασης σε νησί του Αιγαίου και ένα θαλάσσιο ταξίδι. Ομολογώ ότι από την πρώτη έφυγα, δεν άντεξα. Ήταν μια εκδήλωση εορτασμού της επανάστασης σχεδόν με προδιαγραφές συνεδρίου, με εξαίρετους ομιλητές, πλην υπό την σκέπη της τοπικής δημαρχίας. Τα πλαστικά καθίσματα στον περίβολο ενός δημόσιου κτηρίου ήταν διαταγμένα χωρίς αποστάσεις, όλο και περισσότερος κόσμος έμπαινε ("όλοι οι καλοί χωράνε"). Μπήκα πέντε δέκα λεπτά, ύστερα της επιθυμίας να ακούσω τις ομιλίες επικράτησε το ένστικτο της αυτοσυντήρησης. Στον γειτονικό δήμο του ίδιου νησιού έγινε δυο βδομάδες αργότερα μια ορθή επανάληψη σχεδόν της ίδιας εκδήλωσης, εν μέρει με τους ίδιους ομιλητές. Ένας από τους προσκεκλημένους ομιλητές ήταν ομότιμος καθηγητής, συνάδελφος με τον οποίο ήμασταν σε επαφή. Μου είχε στείλει μήνυμα γι την εκδήλωση κάμποσες μέρες πριν γίνει. Τον προειδοποίησα για την (μη) τήρηση των μέτρων, ζήτησε εγγυήσεις από του...

Φοβάμαι ότι αυτόν τον καιρό οι δυτικές κοινωνίες χωρίζονται άσχημα στα δυο εξ αιτίας της επιδημίας και των περί εμβολιασμού απόψεων κι αυτό περιλαμβάνει την ελληνική, όσο κι αν είναι κάπως πιο ανατολίτικη από άλλες. Μιλάω για τις "δυτικές" κοινωνίες επειδή άλλες, όπως π.χ. οι κοινωνίες της Άπω Ανατολής, χειρίζονται την πανδημία αλλιώς. Εκεί μπορείς να βρεις μέτρα που εφαρμόζονται δραστικά και χωρίς χώρο για αντιρρήσεις, μπορείς να βρεις εφαρμογές (apps) που καταγράφουν στενά τις κινήσεις των ατόμων ως πιθανών φορέων. Ακόμη και στην πιο ευρωπαϊκή Ρωσία η εκκλησία δεν τόλμησε να παρεκκλίνει από την εθνική οδηγία περί εμβολιασμού, ενώ στην Ελλάδα εμφανίζεται ως ένας ακόμη εταίρος στο παιχνίδι της δημοκρατίας. Μολονότι το ζήτημα του εμβολιασμού έχει αποκτήσει πολλές διαστάσεις (που κανονικά δεν θα έπρεπε να έχει), περιλαμβανομένης ακόμη και της ποδοσφαιρικής (κυριολεκτικά και μεταφορικά), μέρος του προβλήματος είναι η έλλειψη πληροφόρησης. Σε πολλές περιπτώσεις δεν χρειάζεται παρ...

Η πρώτη μου επαφή με την Οδύσσεια ήταν στην δευτέρα δημοτικού. Τελειώνοντας η χρονιά έπεσε στα χέρια μου ένα βιβλίο με τίτλο "Ιλιάδα-Οδύσσεια". Το διάβασα το καλοκαίρι. Όταν το φθινόπωρο στην αυλή του σχολείου παίζαμε "πόλεμο" ανάμεσα σε Έλληνες και Τρώες, οι περισσότεροι είχαν δηλώσει Τρώες, άγνωστο γιατί. Οι Έλληνες ήμασταν λίγοι κι αδύναμοι. Και κάποια στιγμή με εκδικητική χαρά τους έσκασα τη βόμβα: "Μα τον πόλεμο, να ξέρετε, τον κέρδισαν οι Έλληνες". Την άλλη μέρα οι Τρώες ήταν σχεδόν ανύπαρκτοι. Ένα απ' τα επόμενα καλοκαίρια, στο σπίτι της γιαγιάς βρήκα κάτι κιτρινισμένα προπολεμικά αναγνωστικά, τα φύλλα ήταν ραμμένα με το χέρι. Κάμποσα αναγνώσματα προέρχονταν από την Οδύσσεια. Πώς γνώρισε ο γερασμένος σκύλος το αφεντικό του, παρ' όλο που είχαν περάσει είκοσι χρόνια. Ύστερα κάναμε Όμηρο στο γυμνάσιο, απ' το αρχαίο κείμενο. Στις δύο λέξεις η μια ήταν άγνωστη, αν όχι και οι δύο. Πόσο κείμενο αντέχεις να διαβάσεις, όσο γοητευτικές κι αν ήταν ...

Τα περί της δημιουργίας ανωτάτης σχολής υψηλής ωρολογοποιίας στην Ουγκανία τα έχω αφηγηθεί σε μια προηγούμενη ιστορία με τίτλο  το ρολόι , καθώς και το πώς εκείνη η σχολή δεν είχε καλή κατάληξη εξ αιτίας της κακοδιαχείρισης. Τώρα θα πω πώς γίνονταν οι εκλογές που έβαλαν κι αυτές το λιθαράκι τους στην τελική έκβαση των πραγμάτων. Θα αφήσω στην κρίση του αναγνώστη τι ήταν τελικά πιο βλαπτικό και οδήγησε στην έκπτωση της σχολής. Αρχικά στη σχολή, όπως είχα εξηγήσει, είχαν προσληφθεί μερικοί καθηγητές από το εξωτερικό και στη συνέχεια γηγενείς. Όλοι αυτοί είχαν λίγο ως πολύ κάμποσο εγωισμό και κοινή αντίληψη για το πώς έπρεπε στη συνέχεια να εκλέγονται οι επόμενοι. Η βασική αρχή ήταν να βασανίζουν για πολλά χρόνια όποιον ήταν μαζί τους σε θέση ερευνητή, βοηθού κ.λπ. και λίγο πριν τη συνταξιοδότησή τους να εκλέγουν τον πιο υποτακτικό, πιο βολικό, ίσως και τον πιο κόλακα, ως διάδοχο. Οι υποψήφιοι διάδοχοι ζούσαν σε μια κόλαση ανταγωνισμού γνωρίζοντας ότι μόνο ένας θα έπαιρνε κάποτε τη θέ...

 Είναι γεγονός ότι η γλώσσα εξελίσσεται και δια των λαθών, δηλαδή λάθη που κάνουν πολλοί και για πολύ χρόνο στο τέλος ενσωματώνονται στο "ορθό" τμήμα της. Ωστόσο για να μην πάθω κανένα καρδιακό μέχρι τότε ο γιατρός μου συνέστησε να αποφεύγω κείμενα με μερικά πολύ οδυνηρά λάθη. Τα συνοψίζω: - Το εξ δεν παίρνει απόστροφο - τελεία και παύλα και πολύς κόσμος πρέπει να το πάρει απόφαση, ιδιαίτερα οι διαφημιστές και οι δημοσιογράφοι. Κάτι εκπαιδευτικά ιδρύματα που γράφουν σε διαφημίσεις ή ιστοσελίδες το εξ αποστάσεως κολλώντας και μια απόστροφο στο εξ καλύτερα να μάθουν πρώτα γραμματική στους δικούς τους καθηγητές και μετά να μορφώσουν μαθητές. Απόστροφο παίρνουν λέξεις που προέρχονται από συγκοπή, δηλαδή τους λείπει κάποιο γράμμα στο τέλος, π.χ. η πρόθεση επί μπορεί να γίνει επ' ή εφ' (όπως λέγαμε αίτησις εφ' απλού χάρτου , όπου το τελευταίο παραμένον σύμφωνο π γίνεται φ επειδή η λέξη απλός έπαιρνε δασεία την παλιά εποχή του πολυτονικού). Όμως το εξ δεν παθαίνει καμ...