Blog in Fog (II)

Αυτές τις μέρες κυκλοφορεί μια νέα ταινία για την επίδραση των κοινωνικών δικτύων πάνω μας με τίτλο The Social Dilemma . Όλα τα ζητήματα που αναφέρονται στην ταινία είναι γνωστά στην έρευνα, στη βιβλιογραφία και κατά κανόνα αποτελούν μέρος των μαθημάτων που γίνονται σε σχετικές σχολές στα πανεπιστήμια, σε γνωστικές περιοχές σχετικές με κοινωνικά δίκτυα, media, ασφάλεια και ιδιωτικότητα. Η ταινία εκλαϊκεύει και προσφέρει αυτή τη γνώση στο ευρύ κοινό, σε όποιο βάθος μπορεί να καλυφθεί στα χρονικά όρια και με τα μέσα ενός ντοκιμαντέρ. Περιλαμβάνονται δραματοποιήσεις. Περιλαμβάνονται επίσης συνεντεύξεις από ανθρώπους που πήραν αποφάσεις και σχεδίασαν τα κοινωνικά δίκτυα. Ας παρατηρηθεί πάντως το εξής: Το γεγονός ότι οι τελευταίοι ήταν σχεδιαστές, κατασκευαστές και διαχειριστές κοινωνικών δικτύων και άλλων συστημάτων δεν τους καθιστά οπωσδήποτε απόλυτες αυθεντίες να αναλύσουν τα συστήματα και τις συνέπειές τους, αρκεί να θυμηθούμε ότι πολλοί απ’ αυτούς δήλωσαν ότι δεν ήξεραν τι έκαναν στην ...

 Δυσκολεύομαι να θυμηθώ πότε άρχισα να διαβάζω τον Οδυσσέα του James Joyce. Τώρα βλέπω ότι ήταν από την έκδοση Penguin του '92, άρα μετά το '92. Στο αρχικό κεφάλαιο είναι κάτι φίλοι, φοιτητές, που έχουν νοικιάσει μια στρογγυλή βίγλα κοντά στη θάλασσα κι ο καθένας λέει το μακρύ του και το κοντό του. Σαν το τέλειωσα κάπου χάθηκα μέσα στο δεύτερο κεφάλαιο, ανάμεσα στην πολυπλοκότητα της διήγησης και στο ανελέητο λεξιλόγιο. Όταν αποφάσισα να το συνεχίσω είχε περάσει καιρός, είχα ξεχάσει τι έγινε, το ξανάπιασα απ' την αρχή. Ύστερα πάλι το παράτησα, ίσως λίγο πιο κάτω από την πρώτη φορά. Αυτός ο κύκλος θα έγινε ως και δέκα φορές και στο μεταξύ τα χρόνια περνούσαν. Ύστερα έπεσε μπροστά μου σ' ένα βιβλιοπωλείο η ελληνική μετάφραση του Σωκράτη Καψάσκη στον Κέδρο. Ο μεταφραστής ήταν μια ασυνήθιστη φυσιογνωμία, ήταν αυτός που άνοιξε τον κινηματογράφο Studio. Η μετάφραση ήταν ό,τι καλύτερο μπορούσε να γίνει με το αρχικό κείμενο, που σε πολλά σημεία είναι αδύνατο να αποδοθεί σωστά....

Η επιδημία έφτασε από την Αφρική πρώτα στον Πειραιά και εξαπλώθηκε στην Αττική. ἐν τῇ Ἀττικῇ ἡ νόσος πρῶτον ἤρξατο γενέσθαι τοῖς Ἀθηναίοις  ... ἤρξατο δὲ τὸ μὲν πρῶτον, ὡς λέγεται, ἐξ Αἰθιοπίας τῆς ὑπὲρ Αἰγύπτου, ἔπειτα δὲ καὶ ἐς Αἴγυπτον καὶ Λιβύην κατέβη ... ἐς δὲ τὴν Ἀθηναίων πόλιν ἐξαπιναίως ἐσέπεσε, καὶ τὸ πρῶτον ἐν τῷ Πειραιεῖ ἥψατο τῶν ἀνθρώπων ... Οι γιατροί δεν ήξεραν τι να κάνουν και πέθαιναν σε μεγαλύτερη συχνότητα. Όσοι στράφηκαν στα ιερά δεν κατάφεραν κάτι και απογοητεύτηκαν. ... οὔτε γὰρ ἰατροὶ ἤρκουν τὸ πρῶτον θεραπεύοντες ἀγνοίᾳ, ἀλλ᾽ αὐτοὶ μάλιστα ἔθνῃσκον ... ὅσα τε πρὸς ἱεροῖς ἱκέτευσαν ἢ μαντείοις καὶ τοῖς τοιούτοις ἐχρήσαντο, πάντα ἀνωφελῆ ἦν, τελευτῶντές τε αὐτῶν ἀπέστησαν ὑπὸ τοῦ κακοῦ νικώμενοι. Τα συμπτώματα περιελάμβαναν πυρετό, κόκκινα μάτια, ερεθισμένο λαιμό και γλώσσα, βήχα, πόνο στο στήθος (και άλλα πολλά). ...  πρῶτον μὲν τῆς κεφαλῆς θέρμαι ἰσχυραὶ καὶ τῶν ὀφθαλμῶν ἐρυθήματα καὶ φλόγωσις ἐλάμβανε, καὶ τὰ ἐντός, ἥ τε φάρυγξ καὶ ἡ γλῶσσα...

Προ καιρού είχε τύχει να πάρω μέρος σε μια συζήτηση, όπου κάποιος φίλος περιέγραφε τα οικονομικά προβλήματα των ταχυδρομικών υπηρεσιών στην Ελλάδα, πράγμα που φαινόταν φυσικό αφού κανείς πια δεν στέλνει επιστολές. Του αντέτεινα ότι με την εντυπωσιακή αύξηση του όγκου των προϊόντων που πωλούνται από τα ηλεκτρονικά καταστήματα το παρόν και το μέλλον των ταχυμεταφορών λογικά οφείλει να είναι λαμπρό. Εκεί που ο πελάτης της λιανικής ήταν υποχρεωμένος (ή πηγαίνει ακόμη) στο κατάστημα, να παραλαμβάνει το προϊόν και να το μεταφέρει σπίτι του (ή σε άλλο τόπο χρήσης), τώρα εφόσον αγοράσει ηλεκτρονικά το τελευταίο αυτό βήμα το αναλαμβάνουν οι ταχυμεταφορείς. Επομένως τα χιλιόμετρα των πελατών μετατρέπονται χοντρικά σε χιλιόμετρα των ταχυμεταφορών (έστω με όσες βελτιώσεις μπορούν να επιτευχθούν από το μεταφορικό σύστημα). Αναδιοργάνωση λοιπόν της εφοδιαστικής αλυσίδας στο "τελευταίο μίλι" προς όφελος των εταιριών ταχυμεταφοράς. Και τώρα μια σχετική ιστορία από την ελληνική πραγματικότ...

Πρώτη φορά πήγα στο Brighton τον Ιούνιο του 1985, για το συνέδριο του IEEE στην περιοχή της θεωρίας πληροφορίας. Είχα υποβάλει ένα άρθρο κάμποσο καιρό πριν, διαλέγοντας το πρώτο συνέδριο που μου είχε φανεί κάπως σχετικό. Πιθανότατα δεν είχα ιδέα πού πήγαινα να μπλέξω. Ήταν ακόμη ο καιρός που στα ξενοδοχεία σπάνια κάναμε κρατήσεις. Μιλάμε φυσικά για κρατήσεις τηλεφωνικές ή με φαξ. Πήρα το τρένο απ' το Λονδίνο και βρέθηκα στο Brighton απόγευμα, παραμονής της αρχής του συνεδρίου. Το συνέδριο ήταν στην άκρη της παραλίας, αλλά η πρώτη μου φροντίδα ήταν να βρω ένα ξενοδοχείο και να ξεφορτωθώ τη βαλίτσα. Θυμάμαι μια πόλη μέσα στην αχλή της απογευματινής υγρασίας, κοντά στο ηλιοβασίλεμα. Μπροστά στον παραλιακό δρόμο απλωνόταν η αμμουδιά, λίγοι τολμούσαν ακόμη Ιούνιο να κάνουν μπάνιο. Σταμάτησα μπροστά στο πρώτο ξενοδοχείο που μου φαινόταν καθαρό και συμπαθητικό, κι έβλεπε στη θάλασσα. Στην πρόσοψη κρέμονταν στρογγυλοί εξώστες με τζαμαρίες. Μπήκα στη ρεσεψιόν, ερχόταν μια μυρωδιά απ'...

Το όνομα του Πικάσο στην Αθήνα είναι διαχρονική αξία, παρ' όλο που οι Έλληνες είναι ταξιδευτές, έχουν πάει Παρίσι, Μαδρίτη, ίσως και Αντίμπ, κι έχει πολλών χορτάσει το μάτι από έργα του πιο διάσημου της μοντέρνας τέχνης. Η αλήθεια είναι πως όταν έφτασα ένα ανύποπτο Σάββατο στο Κυκλαδικό Μουσείο και είδα την ουρά μπροστά στην είσοδο απόρησα. Ακόμη και μετά από διάλειμμα γλυκών σε κοντινό κατάστημα η ουρά δεν έλεγε να συρρικνωθεί, αντίθετα. Κι όταν μπήκα στην ουρά και πλησίασα στην είσοδο του κτηρίου ήρθε μια ανακοίνωση που έλεγε πως παρ΄όλα αυτά η αναμονή για την είσοδο στην έκθεση ήταν γύρω στα τρία τέταρτα. Εγκατέλειψα. Τελικά τα κατάφερα ένα άλλο Σάββατο, πιο πρωί, με πιο πολλή τύχη ίσως, αλλά πάλι περιμένοντας τη σειρά μου. Ήταν μια έκθεση που έβαζε σε αντιπαραβολή απ' τη μια μεριά έργα του Πικάσο, κυρίως σχέδια και κεραμικά, κι απ' την άλλη αντικείμενα της αρχαιότητας, κυρίως αγαλματίδια. Κατά πόσο αυτά τα σχεδόν μαζικής παραγωγής έργα για τoν ήδη διάσημο καλλιτέχνη ...

To Instagram δημιουργήθηκε σχεδόν πριν δέκα χρόνια με το σκοπό να μπορεί κανείς να αναρτήσει εφήμερες φωτογραφίες παρμένες με το κινητό του, περιορισμένης ευκρίνειας και περίεργου σχήματος - τετράγωνες. Ένα από τα κίνητρα που έδινε στους πιθανούς χρήστες του ήταν πως διέθετε "φίλτρα" αλλοίωσης των φωτογραφιών σε μια εποχή που αυτά δεν ήταν ακόμη τόσο διαδεδομένα. Θα μπορούσες δηλαδή με τα φίλτρα να κρύψεις τις ατέλειες της περιορισμένων δυνατοτήτων κάμερας του κινητού ή να τις κάνεις κάπως πιο ατμοσφαιρικές. Σε κάθε περίπτωση περιορίζοντας σκόπιμα την ποιότητα της φωτογραφίας φαινόταν να απευθύνεται στο ευρύ κοινό, σε όποιον ήθελε να δείξει πού ήταν, πώς πέρασε, αν είδε κάτι αξιοπερίεργο ή αστείο. Ο επαγγελματίας ή ο φιλόδοξος ερασιτέχνης μπορούσε πάντοτε να διοχετεύσει το έργο του αλλού. Το Instagram φαινόταν να είναι ένα πείραμα δημιουργίας ενός κοινωνικού δικτύου με έμφαση στον εικονικό τρόπο έκφρασης. Ό,τι είχε κανείς να πει έπρεπε να το πει με φωτογραφίες, το πολύ συνοδ...