Posts

Τι έμαθα απ' το Facebook

Βγήκα απ' το Facebook προ ημερών. Κάποιοι φίλοι που το κατάλαβαν είχαν την καλοσύνη να με ρωτήσουν γιατί. Ορισμένοι έκαναν την ερώτηση κάπως συνωμοτικά, υπονοώντας ότι καταλαβαίνουν πως θα υπάρχουν ίσως λόγοι, που δεν είναι απαραίτητα κοινοποιήσιμοι. Πιστεύω ότι πιο ενδιαφέρον απ' αυτό το ερώτημα είναι τι έμαθα απ' την επένδυση ενός αριθμού ανθρωποωρών όσο ήμουν στο Facebook. Πριν απ' όλα κάθε δημοφιλές κοινωνικό δίκτυο είναι ένας χώρος. Η λέξη "χώρος" φαίνεται να χρησιμοποιείται μεταφορικά σ' αυτήν την περίπτωση, ωστόσο η επιλογή της είναι λιγότερο "τυχαία" απ' όσο θα φανταζόμασταν. Η ανθρώπινη ψυχολογία είναι τέτοια που να τείνει να μετατρέπει τα ιδεατά σε ορατά, οπότε ένα κοινωνικό δίκτυο το φαντάζεσαι κάπως σαν ένα μεγάλο δωμάτιο, όπου ίσως κολλούν αφίσες ή παίζουν ταινιούλες ή απλώς κάθονται και πίνουν καφέ κουβεντιάζοντας οι φίλοι σου. Όταν βγεις απ' το Facebook νομίζεις ότι αυτός πια ο χώρος έχει κλείσει για σένα, όπως ένα καφεν...

Στη Γερμανία του '80

Επειδή οι Έλληνες είναι μάγκες και παντογνώστες, επειδή νομίζουν ότι μπορούν να διαμαρτύρονται για όλα, ότι είναι βαθιά αδικημένοι, ότι η ανθρωπότητα τους χρωστάει αυτοδίκαια και αυτόματα μια καλύτερη τύχη, θα μιλήσω για τη ζωή άλλων, όχι στον τρίτο κόσμο, αλλά μέσα στην Ευρώπη, μήπως και κάπως επαναπροσδιοριστεί το αυτονόητο και το default. Θα τα πω σε δυο συνέχειες, μια για τη Γερμανία και μια για τη φίλη μας τη Σερβία. Η Γερμανία σίγουρα δεν είναι μια χώρα του τρίτου κόσμου, δεν είναι φτωχή με οποιοδήποτε κριτήριο και μέτρο σύγκρισης, τουλάχιστο σε ό,τι αφορά σε μέσους όρους. Όπως παντού, μπορείς κι εκεί να βρεις άστεγους και πεινασμένους, αλλά δεν είναι αυτή η αντιπροσωπευτική μεγάλη εικόνα της κοινωνίας της. Πήγα στη Γερμανία πρώτη φορά στο τέλος της δεκαετίας του '70, φοιτητής ακόμη, μαζί με μια φοιτήτρια φίλη μου. Μας φιλοξένησε μια γνωστή της, που την ήξερε από παιδί, η κυρία Μίλερ. Η πρώτη μου εικόνα απ' το Essen, όπου φτάσαμε αεροπορικώς, ήταν μαυρισμένα κτήρια α...

Ο απίστευτος Έλληνας

Δεν αντέχω άλλο, μπορεί να χρειάζομαι ψυχίατρο, αλλά όλα αυτά που συμβαίνουν σ' αυτή τη χώρα σε καθημερινή βάση αμφιβάλλω αν συμβαίνουν αλλού κι αν δεν είναι αυτά που μας οδήγησαν εδώ και θα μας κρατήσουν εδώ ή θα μας ρίξουν ακόμη παρακάτω. Αποδεσμεύονται μόνο όσοι πεθαίνουν και γλυτώνουν μια και καλή. Η επόμενη ιστορία είναι πέρα για πέρα αληθινή. Αν τη βρίσκετε αδιάφορη ή πολύ συνηθισμένη, τόσο το χειρότερο, γιατί σημαίνει ότι είμαστε όλοι καταδικασμένοι. Προσπαθώ να παρκάρω σε περιοχή με πρόβλημα στάθμευσης. Βρίσκω θέση κοντά στη γωνία με στοπ που βλέπει σε λεωφόρο. Δεν εμποδίζω, αλλά τυπικά πρόκειται για παράβαση. Παρατηρώ ότι στο ακριβώς πίσω μου παρκαρισμένο αυτοκίνητο μπαίνει μια κοπέλλα και βάζει μπροστά τη μηχανή. Σκέφτομαι ότι θα ήταν καλύτερο να περιμένω δυο λεπτά και να πάω στη θέση της. Ωστόσο δε φεύγει. Γράφει, γράφει, γράφει στο κινητό. Περνάει κανένα τέταρτο της ώρας κι ενώ η μηχανή της παραμένει αναμμένη. Καμμιά συνείδηση για το περιβάλλον ή για τα χαμένα λεφτά ...

"Το κατάλαβα"

Μπροστά μου ήταν ένας νέος άνθρωπος, γύρω στα 25, που αγόραζε καφέ για γνωστής μάρκας μηχανή Espresso από το κατάστημα της εταιρίας. Ο υπάλληλος, ακόμη νεότερος και με εμφάνιση χακερά, του έπαιρνε "τα στοιχεία", σαν να ήταν σε αστυνομικό τμήμα και ο πρώτος να ήταν ύποπτος. Αναρωτήθηκα πότε ο πρώτος θα εκραγεί, αλλά αυτός συνέχισε υπομονετικά να δίνει απαντήσεις. Μόνο δακτυλικά αποτυπώματα και φωτογραφίες προσώπου δεν του πήραν, αλλά είναι πολύ πιθανό ότι σε επόμενη φάση θα γίνει κι αυτό, με το πρόσχημα της ταχύτερης αναγνώρισης και εξυπηρέτησης του πελάτη. Ο τελευταίος βέβαια έχει θεωρητικά απ' το νόμο το δικαίωμα να ζητήσει τα προσωπικά του στοιχεία που έχουν συλλεγεί, μαζί με τα στοιχεία των αγορών του, αλλά θα έβαζα και στοίχημα ότι τότε θα εμφανισθεί μπροστά του μια σειρά από "πρακτικές δυσκολίες". Ακόμη κι αν το καταφέρει, δεν είναι πολύ πιθανό να μάθει πού έχουν καταλήξει αυτά τα στοιχεία και ποιος τα έχει επεξεργαστεί νόμιμα ή παράνομα. Προηγουμένως γι...

Φωτογραφία και τέχνη

Η φωτογραφία μπορεί να είναι ένας εθισμός, ένας σκοπός ζωής, κι αυτό φαίνεται ότι ισχύει για πολλούς περισσότερο από ποτέ στο παρελθόν. Φωτογραφικά κοινωνικά δίκτυα όπως το instagram, το flickr και το 500px μπορούν να κρατήσουν τον ερασιτέχνη ενήμερο για τις τρέχουσες τάσεις, για θέματα, τεχνικές και εξοπλισμό της μόδας. Από ψυχοθεραπευτική άποψη ο ναρκισσισμός, η τάση για αυτοέκθεση (exhibitionism), αλλά και η δημιουργικότητα, ποτέ δεν είχαν μια τόσο ανέξοδη και ακίνδυνη διέξοδο. Σίγουρα ο ναρκισσισμός του φωτογράφου είναι πιο ακίνδυνος από το ναρκισσισμό του επιχειρηματία, του οικονομολόγου, του πολιτικού και του στρατιωτικού, των οποίων η προσπάθεια για εύρεση διεξόδου μπορεί να οδηγήσει σε ελάσσονες ή μείζονες καταστροφές. Η τεράστια παγκόσμια φωτογραφική ιστοέκθεση δεν έχει, προφανώς, μόνο θετικές συνέπειες. Οι τεχνοτροπίες πέφτουν σε μια σούπα, οι διαφοροποιήσεις αμβλύνονται, ο λαϊκισμός στα θέματα και στις τεχνικές παίρνουν το πάνω χέρι, στατιστικά τουλάχιστον. Η κατάχρηση το...

Κεφάλαιο 2.0;

Προ ημερών έπεσε στα χέρια μου ένα παχύ βιβλίο με τον οπωσδήποτε φιλόδοξο τίτλο CAPITAL (με μεγάλα κεφαλαία γράμματα) in the Twenty-First Century (με πολύ πιο μικρά γράμματα). Πρόκειται για το Κεφάλαιο 2.0 ; Ο Thomas Piketty  είναι σίγουρα φιλόδοξος, αλλά έχει καλές δικιολογίες γι' αυτό. Είναι σχετικά νέος (43 ετών), έχει h-index γύρω στο 46, είναι επιστημονικά και πολιτικά διάσημος. Επί πλέον  δεν συμπαθεί τις πολιτικές λιτότητας και είναι σύμβουλος των Podemos. Το βιβλίο του είναι κορυφαίο best-seller (1o στον κατάλογο των NY Times για non-fiction, 1o σε πωλήσεις σε όλη την ιστορία του οίκου Harvard University Press). Θα ήταν δύσκολο να διαφωνήσει κανείς πως πρόκειται για ενδιαφέρον βιβλίο. Επιτρέψτε μου να μεταφέρω εδώ μερικές απ' τις σημειώσεις που κράτησα από την εισαγωγή του βιβλίου (δυστυχώς η ελληνική κρίση αναφέρεται στο τέλος του), επειδή πιστεύω ότι ήδη η εισαγωγή είναι πολύ σημαντική για τον σκεπτόμενο πολίτη. Ο Piketty είναι αρκετά γενναιόδωρος ώστε να δίνει...

Πυρ και θάλασσα στην αλλαγή του χρόνου

Σήμερα είναι δεύτερη μέρα εξέλιξης του ναυαγίου ενός καιόμενου φέρι μεταξύ Αλβανίας, Ελλάδας και Ιταλίας, αλλά ταυτόχρονα και μέρα έντονων πολιτικών ζυμώσεων εν όψει της τρίτης ψηφοφορίας για εκλογή προέδρου στη βουλή. Στην τηλεόραση έχουν επανέλθει τα πολιτικά πάνελ μαζί με παράθυρα εικόνων απ’ το πλοίο, σε ένα συμπτωματικό πλην ενδιαφέροντα συμβολισμό για την πορεία της χώρας. Τη χθεσινή μέρα τα κανάλια κάλυψαν φτηνά τον τηλεοπτικό τους χρόνο με την πρώτη από τις δύο συνιστώσες της κλασσικής συνταγής «αίμα και σπέρμα». Στην αρχή με δεδομένη την ένδεια σχετικής εικόνας έδειχναν οτιδήποτε, π.χ. σκάφη του λιμενικού να κόβουν βόλτες στο Σαρωνικό. Οι τηλεπαρουσιαστές έσπρωξαν τις αναλύσεις στις γνωστούς τους συγκινησιακούς άξονες. Όταν φάνηκε ότι ο πλοίαρχος δεν ανταποκρινόταν στο μοντέλο του επιπόλαιου εγκληματία αναπτύχθηκε η εικόνα του άψογου επαγγελματία και καλού οικογενειάρχη. Πάντα υπάρχει το plan B. Στο μεταξύ οι τηλεπαρουσιαστές φάνηκαν έτοιμοι να ποντάρουν στην πληθώρα των...