Blog in Fog (II)

Στις 15/5 κυκλοφόρησε το βιβλίο με τίτλο "Stress Test" του Timothy Geithner, πρώην υπουργού οικονομικών των ΗΠΑ και βασικό στέλεχος του επιτελείου του Obama. Καλό θα ήταν ο καθένας να το διαβάσει μόνος του, ειδικά τα σημεία που αφορούν στην ελληνική και ευρωπαϊκή κρίση, και να βγάλει τα συμπεράσματά του. Για όσους όμως δεν πρόκειται να διαθέσουν το χρόνο, δίνω παρακάτω μια περίληψη και σχόλια που ελπίζω πως είναι πιο διαφωτιστικά απ' τα δημοσιογραφικά πυροτεχνήματα. Το πρώτο ζήτημα είναι ποιο ακριβώς ήταν το αμερικανικό ενδιαφέρον για την ευρωπαϊκή κατάσταση. Γι' αυτό το ενδιαφέρον η βιβλιογραφία είναι πλούσια κι ο καθένας μας μπορεί να έχει τις απόψεις του, πολιτικές, γεωστρατηγικές κ.λπ. Όμως ο Geithner αναφέρεται αφενός στον κίνδυνο που διέτρεχε η αμερικανική οικονομία, που είχε βγει μόλις από τη δική της κρίση, από την ευρωπαϊκή αστάθεια και αφετέρου στην τρέχουσα οικονομική ζημιά. Η τελευταία προερχόταν από τη μειωμένη αγοραστική ικανότητα των Ευρωπαίων,...

Η χώρα υποτίθεται "νοικοκυρεύεται" ή σύμφωνα με μια άλλη έκφραση "περιορίζει το λίπος". Κάποιοι που υποτίθεται είχαν χαμηλή παραγωγικότητα στο δημόσιο έχασαν τις θέσεις τους, έγιναν απεργίες, αναστάτωση και τώρα φτάσαμε στο "πρωτογενές πλεόνασμα". Βρέθηκα σε μια μάλλον πλούσια (συγκριτικά με άλλες) επαρχιακή πρωτεύουσα για λίγες μέρες και τι είδα; Μουσεία με συμπαθέστατο προσωπικό που όμως "έπλεκε πουλόβερ" και διαγραφόταν έκπληξη στα πρόσωπά του όταν έβλεπαν επισκέπτη. Εκθέματα συχνά ανάξια εισιτηρίου, οπότε αυτό ήταν είτε ευτελέστατο είτε πιο συχνά μηδενικό, άρα το ταμείον ήταν οπωσδήποτε μείον, δηλαδή τα εισιτήρια ουδέποτε θα έβγαζαν τους μισθούς, χώρια τα υπόλοιπα λειτουργικά έξοδα των κτηρίων. Μνημεία δεξιά κι αριστερά "αναπαλαιώνονται" με φαρδιές Κοινοτικές επιδοτήσεις, χαρά των εργολάβων. Ενίοτε κακοποιούνται κιόλας. Ύστερα, μόλις τελειώσουν, θα διοριστούν και σ' αυτά νέοι φύλακες. Την ίδια ώρα που αλλού απολύονται κάπ...

Η ενδιάμεση στάση ήταν στην Αραβία. Η πόλη μπορεί να 'ταν τυλιγμένη με τα μυστήρια της ανατολής, μα δεν είδα παρά μερικές αίθουσες αεροδρομίου και την πίστα μέσα στο λεωφορείο προς το αεροπλάνο. Τον αέρα της τον μύρισα μόνο επεξεργασμένο μέσα από κλιματισμούς, εκτός από δύο λεπτά ανεβαίνοντας τη σκάλα του αεροπλάνου, μια καυτή ανάσα της ερήμου. Πάνω απ' το κεφάλι μου υψωνόταν αγέρωχο το τριπλό φτερό της ουράς, γυαλίζοντας στα νυχτερινά φώτα. Πίστευα ότι η επιβίβαση μπορεί και να είχε τελειώσει, αλλά δίπλα μου δύο θέσεις ήταν ακόμη άδειες κι εγώ βρισκόμουν σε μια θέση πάνω στο διάδρομο με θέα προς το σκοτεινό του βάθος. Μια ηλικιωμένη μικρόσωμη κυρία ξεχώρισε απ' το σκοτάδι, αλλά όλοι κοιτούσαν πίσω της τον κωνικό σκούρο όγκο που την ακολουθούσε. Θα μπορούσε να είναι απ' τα ντάλεκ του Dr. Who, με κεφάλι που φάρδαινε προς τα κάτω, ενωμένο απ' ευθείας με ένα σώμα που γινόταν όλο και πιο φαρδύ, τεράστιο. Στάθηκαν και οι δύο δίπλα μου, περιμένοντας προφανώς να τους αφ...

Χώρα του περιθωρίου της Ευρώπης, δε λέω ποια, γίνεται δεκτή στο club της Ευρωπαϊκής Ένωσης, για το καλό της ή για το κακό της, αλλά οπωσδήποτε τη αιτήσει της. Στη σύνοδο του Νταβός οργανώνεται εκτάκτως ένα debate, όπου καλείται ο υπουργός οικονομίας της να αντιπαρατεθεί με τον υπουργό μιας εκ των γειτονικών της χωρών, με την οποία οι σχέσεις είναι σκύλου-γάτας. Η αναγγελία του γεγονότος πέφτει ως κεραυνός εν αιθρία στην εθνική αντιπροσωπεία, μιας και ο υπουργός δεν ... μιλάει αγγλικά και θα επακολουθήσει εθνικό ρεζίλεμα. Στις λίγες ώρες που απομένουν εκτοξεύεται προς αντικατάσταση, με κάποια δικιολογία, ο υπουργός εξωτερικών, που ευτυχώς έχει την αγγλική μητρική του γλώσσα (αλλά δεν ξερει οικονομικά). Σε περιφερειακό πανεπιστήμιο γίνεται διάλεξη του διάσημου θεωρητικού φυσικού Stephen Hawking. Είναι το γεγονός της χρονιάς για το ίδρυμα και για τον τόπο κι ο κόσμος που έχει σχέση με την επιστήμη ή απλώς επιστημονικά ενδιαφέροντα έχει συρρεύσει μαζικά, στο μεγαλύτερο πλήθος του βέβαια...

Σε μια πολιτεία ανομίας υπάρχουν ψευτονόμοι με την έννοια ότι θεσμοθετούνται με περισσή αυστηρότητα και σχολαστική συρματοπλεγματώδη διατύπωση, ενώ κανείς δεν ενδιαφέρεται αν τηρούνται. Η έλλειψη ενδιαφέροντος δεν είναι απλώς δείγμα αδιαφορίας ή αδυναμίας της πολιτείας, όπως η ίδια θέλει να αφήσει να εννοείται, είναι εμπρόθετη προκειμένου να συντηρείται ένα καθεστώς εξυπηρέτησης εκείνων που τους παραβιάζουν και δήθεν θα έπρεπε να τιμωρηθούν. Ακόμη κι όταν μια τέτοια πολιτεία αδιαφορεί, η αδιαφορία είναι επιλεκτική και χαρακτηριστική των προτεραιοτήτων και επιδιώξεών της. Μερικά χαρακτηριστικά παραδείγματα: - Είναι δύσκολο, δαιδαλώδες, σχεδόν αδύνατο να ανοίξεις μια επιχείρηση, ακριβώς για να μπορούν να τις ανοίγουν "αυτοί που πρέπει". Την περίπτωση αυτή και πώς συνδέεται με το τριτοκοσμικό κράτος και τις συμμορίες που το διοικούν εξηγούν οι Ατζέμογλου και Ρόμπινσον στο " Why Nations Fail " (σύγγραμμα με πολλά προβλήματα, αλλά που στο σημείο αυτό τα λέει μια χαρά)...

Διάβαζα προ ημερών στις πρώτες σελίδες του νέου βιβλίου του Δ. Χωραφά με τίτλο Public debt dynamics of Europe and the US πως βυθιστήκαμε στα χρέη επειδή οι χώρες μας κυβερνώνται by politicians who are no better than second raters . Εντάξει, θα 'λεγε κανείς, το ξέρουμε πως μας κυβερνούν οι μετριότητες, εν πάση περιπτώσει όχι οι "άριστοι" της Πολιτείας του Πλάτωνα. Τους βλέπουμε εξ άλλου να παρελαύνουν κάθε μέρα στα κανάλια, που τους χαϊδεύουν, με τα οποία διαπλέκονται, με το βλέμμα εκείνο του "πονηρού πολιτευτή" που λέει κι ο Σαββόπουλος. Μπορεί να νομίζουν ότι μας ξεγελούν, ή μπορεί και να μας ξεγελούν πότε πότε. Αλλά κάπου κάπου κάτι κάνουν που τους προδίδει ακόμη και στον πιο αφοσιωμένο τους ακροατή, όσο κι αν με έπεα πτερόεντα προσπαθούν να τον κάνουν πιο χαρούμενο για το χάλι όπου τον κουβάλησαν. Κάτι κάνουν που δείχνει πως το πραγματικό ενδιαφέρον τους γι' αυτόν τον τόπο δεν πάει βήμα παρακάτω απ' τα προσωπικά και κομματικά τους στενά συμφέροντα, ...

Ο άνθρωπος ζει καλύτερα σε ομάδες. Πρόκειται για μια αλήθεια πασίγνωστη, χαραγμένη στα γονίδιά του από πολλές πολλές χιλιάδες χρόνια. Ο άνθρωπος ως μονάδα ήταν πολύ μακριά από την κορυφή της τροφικής αλυσίδας, έφτασε όμως γρήγορα εκεί δρώντας ομαδικά. Κι ότι είναι γραμμένο από παλιά δεν ξεγράφεται εύκολα. Περιμένει πότε θα βρει την ευκαιρία να βγει στην επιφάνεια. Οι υπολογιστές ξεκίνησαν στραβά σ' αυτό το ζήτημα. Η ενασχόληση μ' αυτούς έγινε γρήγορα μια δουλειά μοναχική. Ο  Joseph Weizenbaum το 1976 στο βιβλίο του με τίτλο "Computer power and human reason" μίλησε για τον "ψυχαναγκασμένο" προγραμματιστή (compulsive programmer). Τη σημασία αυτού του όρου την ξέρουν από πρώτο χέρι σίγουρα όλοι όσοι έχουν περάσει από προγραμματισμό υπολογιστή. Όσο ο τελευταίος αρνείται να εκτελέσει αυτό που έχει στο μυαλό του ο προγραμματιστής (και δεν το έχεις μετατρέψει σωστά σε κώδικα), τόσο ο τελευταίος δε σηκώνει κεφάλι απ' την οθόνη. Είναι κάτι σαν αναμέτρηση ανάμε...