Blog in Fog (II)

Δεν έχω καμμιά πρόθεση να αναλύσω ή να αξιολογήσω τη "δυτική δημοκρατία", ούτε περιλαμβάνεται στα επιστημονικά μου προσόντα η ικανότητα μιας τέτοιας ανάλυσης, μολονότι ως πολίτης έχω τις απόψεις μου, εννοείται. Ωστόσο θα κάνω μερικές παρατηρήσεις που, πιστεύω, κάποιος από τις θετικές επιστήμες δικαιούται να διατυπώσει. Ξεκινώντας από ένα παράδειγμα, το αεροσκάφος είναι ένα σύνθετο σύστημα που αποτυγχάνει (πέφτει) μόνο εφόσον συμβούν πολλαπλές βλάβες. Βεβαίως σε σύνθετα συστήματα αποκαλύπτεται ότι μία μόνο κρίσιμη βλάβη είναι αρκετή, ενίοτε απρόσμενη, όπως στο Challenger.  Η γενική όμως διαπίστωση παραμένει και ο σκοπός του σχεδιαστή είναι να σχεδιάζει συστήματα που αστοχούν βαθμιαία, είναι "gracefully degrading". Ωστόσο ένα σύνθετο σύστημα, ακόμη κι όταν δεν υποστεί από τις μερικές βλάβες ολική καταστροφή, δεν παύει να υπολειτουργεί. Για παράδειγμα, όταν σ' ένα επιβατικό αεροπλάνο χαλάσει ο κλιματισμός, αυτό δε θα πέσει, αλλά η πτήση δε θα γίνει ομαλά και π...

Έγιναν λοιπόν οι πολυαναμενόμενες και περιβόητες εκλογές του Μάη του 2012 που θα αποκαθιστούσαν, αυτό ήταν το επιχείρημα, την αρμονία μεταξύ της κυβέρνησης και της θέλησης του λαού. Τελικά όμως τέτοια κυβέρνηση δεν έφεραν ακόμη. Τα κόμματα δε μπόρεσαν να συνεννοηθούν και να συνδυαστούν κατάλληλα ώστε το σχήμα να πάρει την έγκριση της βουλής. Πόσοι όμως ήταν οι δυνατοί βιώσιμοι συνδυασμοί κομμάτων, που αντιστοιχούν δηλαδή σε 151 και πάνω έδρες στη βουλή; Ρώτησα πολλούς εκείνες τις μέρες, η απάντηση που πήρα στη συντριπτική πλειοψηφία ήταν "έ, να μην είναι γύρω στους πέντε δέκα;" Ύστερα, όταν άκουγαν τη σωστή έδειχναν εντυπωσιασμένοι, αν μη τι άλλο γιατί ο μη σχηματισμός κυβέρνησης από τόσους πολλούς συνδυασμούς φαίνεται κάτι σαν αντίστροφος άθλος. Η σωστή απάντηση είναι 64. Μου θυμίζει την απάντηση "42" στο ερώτημα του Douglas Adams για το νόημα της ζωής. Ας δούμε όμως πώς προκύπτει αυτός ο αριθμός. Πρώτα πρώτα γίνεται η υπόθεση ότι ισχύει η κομματική πειθαρχία...

Η πρώτη φορά που πήγα στη Γερμανία ήταν γύρω στο 1980, τις μέρες των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς. Έτυχε να μείνω φιλοξενούμενος μερικές μέρες στο σπίτι μιας ηλικιωμένης γερμανίδας. Έφτασα ένα βράδυ κι έμεινα έκπληκτος. Το σπίτι ήταν γεμάτο ρολόγια γερμανικής κατασκευής, που έκαναν χορωδιακό τικ-τακ, είχαν εκκρεμή που στριφογύριζαν ή πήγαιναν δεξιά αριστερά, και χτυπούσαν τις ώρες όλα μαζί. Το μυστήριο λύθηκε γρήγορα, η κυρία αυτή είχε έναν ανηψιό ρολογά και της χάριζε από ένα κάθε φορά που γιόρταζε, υπολογίζοντας όχι μόνο ότι του κόστιζαν φτηνότερα, αλλά και ότι γρήγορα θα τα έπαιρνε πίσω. Το επόμενο πρωί στην πόλη η πιο συχνή λέξη που γραφόταν παντού με μεγάλα γράμματα ήταν sparen, εξοικονομήστε. Οι τιμές όλες έληγαν σε κόμμα 99. Ο ανηψιός ερχόταν κάθε τόσο και ρήμαζε το ψυγείο, αλλά η δική μου πρόσβαση σ' αυτό ήταν πολύ περιορισμένη. Οι πιο ηλικιωμένοι ακόμη διατηρούσαν τις μνήμες της ήττας του δεύτερου παγκόσμιου. Η οικοδέσποινα μιλούσε συχνά για τους ρώσους που "το...

Χτυπάει χθες το τηλέφωνο του γραφείου και στην αναγνώριση κλήσης βλέπω ένα νούμερο εντελώς άγνωστο. Ο συνομιλητής μου απ' την προφορά κι απ' το στυλ είναι εμφανώς Ινδός ή Πακιστανός, μέσης ηλικίας, θα έλεγα γύρω στα 40-50. Είναι ευγενέστατος και προφανώς έμπειρος στη δουλειά του, που είναι να παίρνει απαντήσεις σε ερωτηματολόγια. Όπως προκύπτει μετά από συζήτηση μερικών λεπτών, το ερωτηματολόγιο είναι να διαπιστώσει αν η επικοινωνιακή πολιτική μιας συγκεκριμένης εταιρίας παροχής κινητής τηλεφωνίας είναι αποτελεσματική. Προσπαθεί να διαπιστώσει τι απ' όσα προσπαθεί η εταιρία να σπρώξει στο κεφάλι του πελάτη έχει όντως αφομοιωθεί. Με ρωτάει για διαφημίσεις, για ιστοσελίδες, για προσφορές, για κοινωνικές και αθλητικές εκδηλώσεις που στηρίζονται απ' την εταιρία, για την ανακύκλωση και την ευαισθησία της στο περιβάλλον. Δε με ρώτησε κανείς γι' αυτά που πραγματικά μ' ενδιαφέρουν. Δε με παρηγοράει αν χρηματοδοτεί κάποιους που κλωτσάνε μια μπάλα ή ...

Ένας συνάδελφος έλεγε για θέματα που κανονικά δε θα 'πρεπε να είναι και τόσο δύσκολα στην επίλυσή τους ότι "δε χρειάζεται να είσαι και καθηγητής πανεπιστημίου" για να καταλάβεις πώς λύνονται. Αναρωτιέμαι όμως μήπως οι τρόποι χρέωσης δεδομένων από τις εταιρίες κινητής απαιτούν διδακτορικό ή κάτι τέτοιο. Ή μήπως εναλλακτικά να θεωρήσω ότι είμαι ηλίθιος; Το πρώτο μου πάθημε υπερχρέωσης από μεταφορά δεδομένων το έπαθα στη γειτονική Σμύρνη. Τις παραμονές του Euro 2004 είχα συνδέσει ένα υπολογιστή παλάμης (την ταμπλέτα της εποχής) μέσω της υπέρυθρης θύρας με το κινητό και διάβασα email. Τότε τα κινητά με email client ήταν λίγα. Δεν ήταν η πρώτη φορά που το έκανα, αλλά ήταν η πρώτη φορά στο εξωτερικό. Συνολικά δεν είχα κατεβάσει πάνω από δέκα ΜΒ, αλλά σκέφτηκα «τι μπορεί να σε χρεώσει κάποιος για λίγα Μεγαμπάιτ;». Όταν ήρθε αργότερα ο λογαριασμός έπεσα σχεδόν λιπόθυμος. Το ποσό ξεπερνούσε το εξωφρενικό όριο των εκατό Ευρώ, «λόγω περιαγωγής δεδομένων». Τα επόμενα χρόν...

Το άλογο του Τορίνου , του Μπέλα Ταρ, είναι μια ουγγαρέζικη ταινία του 2011 που πήρε την αργυρή άρκτο του φεστιβάλ του Βερολίνου. Στην εισαγωγή της ταινίας, καθώς και σ’ όλες τις κριτικές που διάβασα, αναφέρεται μια ιστορία σχετική με το Νίτσε, ότι υπερασπίστηκε ένα άλογο που μαστιγωνόταν απ’ το αφεντικό του. Ότι «όλοι» ξέρουν τι συνέβη με τον Νίτσε (κλείστηκε σε ψυχιατρείο), αλλά ουδείς έμαθε για το άλογο κι αυτό είναι το μυστήριο που καλείται να ξεδιαλύνει η ταινία. Εννοείται ότι όλα τα υποζύγια έχουν λίγο ως πολύ κοινή μοίρα, ζουν ως τότε που είναι χρήσιμα, στη συνέχεια οδηγούνται στο θάνατο («σκοτώνουν τ’ άλογα όταν γεράσουν»). Με την έννοια αυτή ουδείς αναρωτήθηκε ως τώρα για το άλογο και δικαίως. Καμμιά φορά βέβαια τυχαίνει να επιφυλάσσει η τύχη στο άλογο μια τύχη περισσότερο flamboyant , θεαματική, όπως για παράδειγμα σ’ εκείνο το άλογο που έπεσε απ’ τον ουρανό πάνω σ’ ένα μπαρ στην Άνδρο. Άκουσα ότι για να το ξεφορτωθούν το παράτησαν κοντά σ’ ένα γκρεμό, όπου κάποια στιγμή θ...

Το σκάκι θεωρείται δύσκολο απ' όλους, γνώστες και μη. Όσοι δεν έχουν παίξει ποτέ εκστασιάζονται απ' την πολυπλοκότητα του τρόπου με τον οποίο κινούνται τα "κομμάτια" του. Όσοι είναι νέοι παίχτες έχουν χάσει κάμποσες, αν όχι όλες, τις παρτίδες κι έχουν μια καλή ευκαιρία να εκτιμήσουν τον γνώστη αντίπαλο. Οι πεπειραμένοι παίχτες έχουν επίγνωση αν όχι της πλήρους πολυπλοκότητας, τουλάχιστον ενός σημαντικού μέρους της. Το τάβλι όμως είναι μια άλλη ιστορία, θεωρείται απ' την πλειοψηφία εύκολο. Όσοι δεν έπαιξαν ποτέ μπορούν να παρηγοριούνται ότι είναι παιχνίδι καφενείου ή γηροκομείου, άρα, λένε χωρίς να συνεκτιμούν τη σοφία των γηρατειών, δε θέλει πολλά προσόντα. Όσοι έπαιξαν λίγο, το θεωρούν ίσως ακόμη πιο εύκολο, παιχνίδι τύχης. Αν έχασαν, ήταν γιατί ο αντίπαλος ήταν τυχερός, μάλιστα υπάρχει γι' αυτό μια κωδική λέξη της αργκό. Προφανώς δεν είναι γνώστες του νόμου των μεγάλων αριθμών, αλλά κι αν ήταν, δεν έχουν ακόμη φτάσει σ' αυτούς σε αριθμό παρτίδων, εκτός...