Blog in Fog (II)

Το άλογο του Τορίνου , του Μπέλα Ταρ, είναι μια ουγγαρέζικη ταινία του 2011 που πήρε την αργυρή άρκτο του φεστιβάλ του Βερολίνου. Στην εισαγωγή της ταινίας, καθώς και σ’ όλες τις κριτικές που διάβασα, αναφέρεται μια ιστορία σχετική με το Νίτσε, ότι υπερασπίστηκε ένα άλογο που μαστιγωνόταν απ’ το αφεντικό του. Ότι «όλοι» ξέρουν τι συνέβη με τον Νίτσε (κλείστηκε σε ψυχιατρείο), αλλά ουδείς έμαθε για το άλογο κι αυτό είναι το μυστήριο που καλείται να ξεδιαλύνει η ταινία. Εννοείται ότι όλα τα υποζύγια έχουν λίγο ως πολύ κοινή μοίρα, ζουν ως τότε που είναι χρήσιμα, στη συνέχεια οδηγούνται στο θάνατο («σκοτώνουν τ’ άλογα όταν γεράσουν»). Με την έννοια αυτή ουδείς αναρωτήθηκε ως τώρα για το άλογο και δικαίως. Καμμιά φορά βέβαια τυχαίνει να επιφυλάσσει η τύχη στο άλογο μια τύχη περισσότερο flamboyant , θεαματική, όπως για παράδειγμα σ’ εκείνο το άλογο που έπεσε απ’ τον ουρανό πάνω σ’ ένα μπαρ στην Άνδρο. Άκουσα ότι για να το ξεφορτωθούν το παράτησαν κοντά σ’ ένα γκρεμό, όπου κάποια στιγμή θ...

Το σκάκι θεωρείται δύσκολο απ' όλους, γνώστες και μη. Όσοι δεν έχουν παίξει ποτέ εκστασιάζονται απ' την πολυπλοκότητα του τρόπου με τον οποίο κινούνται τα "κομμάτια" του. Όσοι είναι νέοι παίχτες έχουν χάσει κάμποσες, αν όχι όλες, τις παρτίδες κι έχουν μια καλή ευκαιρία να εκτιμήσουν τον γνώστη αντίπαλο. Οι πεπειραμένοι παίχτες έχουν επίγνωση αν όχι της πλήρους πολυπλοκότητας, τουλάχιστον ενός σημαντικού μέρους της. Το τάβλι όμως είναι μια άλλη ιστορία, θεωρείται απ' την πλειοψηφία εύκολο. Όσοι δεν έπαιξαν ποτέ μπορούν να παρηγοριούνται ότι είναι παιχνίδι καφενείου ή γηροκομείου, άρα, λένε χωρίς να συνεκτιμούν τη σοφία των γηρατειών, δε θέλει πολλά προσόντα. Όσοι έπαιξαν λίγο, το θεωρούν ίσως ακόμη πιο εύκολο, παιχνίδι τύχης. Αν έχασαν, ήταν γιατί ο αντίπαλος ήταν τυχερός, μάλιστα υπάρχει γι' αυτό μια κωδική λέξη της αργκό. Προφανώς δεν είναι γνώστες του νόμου των μεγάλων αριθμών, αλλά κι αν ήταν, δεν έχουν ακόμη φτάσει σ' αυτούς σε αριθμό παρτίδων, εκτός...

Τα έχω ξαναπεί, και μάλιστα έχω υποστεί κριτική για υπερβολική γκρίνια. Ωστόσο η ελληνική είναι μια κατεστραμμένη κοινωνία. Κοινωνία είναι μια ομάδα ανθρώπων, που έχει στοιχειώδη συνοχή, που χρησιμοποιεί τις οικονομίες κλίμακας για να επιζήσει, που με απλά λόγια τα μέλη της αλληλοβοηθούνται. Ακούω συχνά μια παλιά ιστορία, ότι οι Έλληνες δεν είναι σαν αυτούς τους βόρειους, που είναι αδιάφοροι, που είναι κλεισμένοι στα σπίτια τους, ενώ εδώ υπάρχει η κοινότητα και η οικογένεια. Πολύ φοβάμαι ότι αυτό το επιχείρημα είχε, αν είχε, ισχύ, το λιγότερο μισόν αιώνα πριν. Και δε θα αναφερθώ στην κατάχρηση της απεργίας, όπου σήμερα οι μισοί πολίτες βασανίζουν εκ περιτροπής τους άλλους μισούς, επειδή τώρα, έστω, είναι μια ειδική περίοδος κρίσης. Αν και δε θυμάμαι να ήταν σημαντικά λιγότερες οι απεργίες και διαδηλώσεις τις μέρες των υποτιθέμενων παχιών αγελάδων και της ευφορίας. Το πιο εύκολο, και σχετικά ανώδυνο, είναι να χρησιμοποιήσω επιχειρήματα απ' την καθημερινή ζωή. Στα πεζοδρόμια είναι πα...

Τώρα με την κρίση (ή μήπως και πριν απ’ αυτήν) φαίνεται ότι όλο και περισσότεροι φιλόλογοι κρίνονται περιττοί στη διαφήμιση, στα δελτία ειδήσεων, στα τμήματα δημοσίων σχέσεων εταιριών και οργανισμών. Το αποτέλεσμα είναι μια γενική διασπορά λανθασμένων «υποδειγμάτων». Για μέρες όταν έμπαινα στο μετρό έβλεπα μια διαφήμιση όπου εμφανιζόταν ένα «εξ» ακολουθούμενο από απόστροφο κι αναρωτιόμουνα πόσοι θα παρασύρονταν στο να την μιμηθούν. Μια άλλη φορά το είδα στην διαφήμιση ενός (πανεπιστημιακού παρακαλώ) φροντιστηρίου. Οι στραβοί καθηγητές του προφανώς φιλοδοξούσαν να στραβώσουν και τους (πιο στραβούς απ’ τους) φοιτητές των ΑΕΙ. Προφανώς πολλοί θεωρούν πως η ορθογραφία είναι πολυτέλεια στους καιρούς μας. Ή ίσως πως τα λάθη τα διορθώνουν οι spell checkers. Ίσως να είναι κι έτσι. Μια από τις πιο δημοφιλείς podcasts ήταν την περασμένη πενταετία τo Grammar Girl , μια τσαχπίνα φιλόλογος που ανέλυε κοινά λάθη στη χρήση της αγγλικής. Μια εκπομπή της ήταν αφιερωμένη στο πόσο κόστισε η απρόσεχτη τοπ...

Ο κόσμος της διανόησης και ο κόσμος της εξουσίας βρίσκονται διαχρονικά σε μια διάσταση που κυμαίνεται από την απλή διαφωνία ως την πλήρη αντιπαράθεση. Παρά το όραμα του Πλάτωνα για μια κοινωνία που θα κυβερνάται από τους αρίστους, πρόκειται για δυο χωριστές κοινωνικές ομάδες, η μια έχει να κάνει με την εξουσία, η άλλη με τη γνώση. Η γνώση είναι σημαντική για την οποιαδήποτε κοινωνία, η άποψη όμως της εξουσίας για τους φορείς της γνώσης είναι πάνω κάτω η εξής: “Αφού δε μπορούμε να τους αποκεφαλίσουμε, τουλάχιστον ας τους κρατήσουμε όσο γίνεται δεμένους.” Στην ίδια την άσκηση εξουσίας και στην γνώση που απαιτείται γι' αυτήν οι κυβερνώντες θεωρούν τους διανοούμενους αναλώσιμα πιόνια. Αλλά η εξουσία δεν απαιτεί υψηλή τεχνολογία, μερικές καλές παραδοσιακές συνταγές είναι υπεραρκετές συνήθως. Ως σύμβουλοι συνήθως προσλαμβάνονται οι πιο μέτριοι απ' τους πανεπιστημιακούς, αυτοί εξ άλλου εκφράζουν τις λιγότερες αντιρρήσεις προς την προϊστάμενη εξουσία στις νόμιμες και παράνομες επιδιώξε...

Η κατάθλιψη των ημερών, ο βομβαρδισμός των οικονομικών και μη μέτρων, η τρομοκρατία του “δελτίου ειδήσεων”, η αβεβαιότητα για την επαύριο, η δυσκολία να προγραμματίσεις τη ζωή σου ακόμη και βραχυπρόθεσμα, όλα παράγοντες κατάθλιψης. Τα φυτά απέναντί μου, σε μια σειρά από γλάστρες, είναι στη μακαριότητα της άγνοιας, δε γνωρίζουν τίποτε για το μεσοπρόθεσμο, για τα spreads, για τον κίνδυνο της πτώχευσης. Είναι καλοκαίρι και το μόνο που τα απασχολεί είναι αν έχουν εξασφαλίσει ένα τακτικό πότισμα. Ψάχνω για τα σχετικά σύνεργα. Βρίσκω μπροστά μου μια σακούλα μ' ένα παλιό ραδιόφωνο βραχέων, που είχα την εντύπωση πως δε λειτουργεί πια. Το σκαλίζω. Του βάζω δυο μπαταρίες. Περιέργως πως ζωντανεύει. Τα FM παίζουν, αλλά τα FM δεν ήταν ποτέ ο σκοπός ενός τέτοιου εργαλείου. Ήταν φτιαγμένο για ταξίδια θαυμαστά πριν ο κόσμος όλος σωριαστεί μπροστά μας απ' το Internet. Ήταν φτιαγμένο για ν' ακούς τις νύχτες ήχους μαγικούς απ' τις Ινδίες, μακρόσυρτα τραγούδια απ' την Κίνα και ναυτικο...

Υπάρχουν κάμποσες ιστορίες της ανατολής που πάνε κάπως ως εξής: Ο μαθητής αμφισβητεί το δάσκαλο, ο οποίος δεν κουράζεται καθόλου για να πείσει το μαθητή με πιο πολλά λόγια. Στη συνέχεια όμως ο δεύτερος σκαρώνει ένα χειροπιαστό επεισόδιο όπου ο πρώτος βλέπει στην πράξη τις συνέπειες όσων αμφισβητεί. Σε ορισμένες μάλιστα απ' αυτές τις ιστορίες η κατάληξη έχει κι ένα τιμωρητικό αποτέλεσμα για τον αμφισβητία. Η μέθοδος αυτή είναι εξαίρετη, αν μη τι άλλο έχει αναμφίβολη αποτελεσματικότητα. Ωστόσο υπάρχει κι ένα μειονέκτημα, ότι μπορεί να επιφέρει μη αναστρέψιμες βλάβες στον διδασκόμενο. Για παράδειγμα, αμφιβάλλει ότι το αλκοόλ και η οδήγηση δεν πάνε μαζί; Τον αφήνεις να οδηγήσει μεθυσμένος και να δει από πρώτο χέρι τις συνέπειες. Μπορεί όμως να βγεί απ' τη δοκιμασία ανάπηρος ή σκοτωμένος. Ειδικά στην τελευταία περίπτωση η μάθηση πάει χαμένη. Ομοίως, έχεις τον πολίτη που αδιαφορεί ή εξυπνακίζει ή τον πολιτικό που ψευτοθοδωρίζει; Αφήνεις τη χώρα να κυλήσει στο δρόμο της προς το γκρεμό...